Từ câu hỏi về lọ dưa cà đến 16 công bố quốc tế của TS. Chử Lương Luân

Từ cậu học trò tò mò "vì sao phải đậy kín khi làm dưa cà" đến 16 công bố quốc tế

Câu chuyện về TS. Chử Lương Luân – sinh năm 1987, quê Lâm Thao, Phú Thọ – từ một cậu học trò nông thôn tò mò về chiếc lọ dưa cà của mẹ đến tiến sĩ công nghệ sinh học với 16 công trình ISI trên các tạp chí khoa học uy tín thế giới.

Phóng viên Thùy Linh – Báo Giáo dục Việt Nam

Cậu học trò Phú Thọ tò mơ về chiếc lọ dưa cà

Từ khi còn học trung học cơ sở, Chử Lương Luân (sinh năm 1987) đã yêu thích môn Sinh học và thường xuyên có mặt trong đội tuyển học sinh giỏi cấp huyện môn Sinh học của Trường Trung học cơ sở xã Tứ Xã (Huyện Lâm Thao, Phú Thọ).

Sở thích với môn Sinh học càng được vun đắp khi Luân thi đỗ vào lớp chuyên sinh đầu tiên của Trường Trung học phổ thông chuyên Hùng Vương (Phú Thọ), rồi trở thành sinh viên Khoa Sinh học, Trường Đại học Khoa học tự nhiên – Đại học Quốc gia Hà Nội.

Nhưng có lẽ nguồn gốc sâu xa nhất của con đường nghiên cứu khoa học lại bắt đầu từ một câu hỏi rất đời thường:

"Lúc còn là học sinh, vì sinh ra trong gia đình bố mẹ làm nông nên lọ dưa cà rất gần gũi với cuộc sống. Lúc đó tôi thường đặt ra các câu hỏi như tại sao dưa cà lại có thể chua, tại sao phải đậy nắp thật kín khi làm dưa cà…?"

Câu hỏi của cậu học trò nông thôn ấy đã trở thành hạt giống cho hành trình nghiên cứu khoa học dài hơn 15 năm sau đó.

Từ hỏi bố mẹ đến 16 công bố ISI

Khi đi tìm câu trả lời, ban đầu Luân hỏi bố mẹ rồi sau đó ra lớp hỏi thầy cô về những kiến thức về công nghệ lên men vi sinh vật, lên men lactic ứng dụng trong muối dưa – giúp cậu hiểu rõ hơn về những hiện tượng mà mình quan tâm.

Khi học đại học rồi học Thạc sĩ tại trường Đại học Khoa học tự nhiên – Đại học Quốc gia Hà Nội, Luân dần tiếp xúc với các đề tài nghiên cứu khoa học. Cậu nhận ra: những đề tài này rất gần với cuộc sống, giải quyết những vấn đề liên quan đến đời thường – như là hướng phát triển các sản phẩm ứng dụng cho người dân.

Đến khi làm nghiên cứu sinh – đúng chuyên ngành tạo ra các hợp chất tự nhiên có hoạt chất sinh học điều trị ung thư, tạo hợp chất kháng khuẩn – Luân nhận ra những lợi ích to lớn của công nghệ sinh học đối với đời sống con người. Cứ thế, đam mê thôi thúc cậu đi tiếp.

Theo chia sẻ của tiến sĩ 8X này, đến thời điểm năm 2021, Luân đã có:

• 16 công trình công bố trong danh mục ISI ở hệ thống tạp chí khoa học uy tín của thế giới
• Cùng với đó là một số bài báo công bố trong nước

"Bài báo quốc tế là minh chứng cho ý tưởng và cái mà bản thân học hỏi, khám phá được. Bởi người làm công trình khoa học đều cần có những công bố để trong cộng đồng khoa học trong nước và quốc tế ghi nhận."

Chỉ mới 34 tuổi mà đạt được số công trình công bố như vậy, bí quyết của Luân là sự kiên trì và tinh thần ham học hỏi.

Hành trình "make in Vietnam" – từ Hàn Quốc trở về

Sau khi tốt nghiệp tiến sĩ tại Đại học Yeungnam (Hàn Quốc), Luân đứng trước câu hỏi lớn: đi tiếp, ở lại Hàn Quốc, hay trở về Việt Nam?

Câu trả lời của anh rất giản dị nhưng đầy ý nghĩa:

"Chính vì vậy, khi tích lũy được nhiều hơn kinh nghiệm nghiên cứu và giảng dạy tại trường Đại học Yeungnam – Hàn Quốc, Luân quyết định trở về nước công tác vừa là để gần gũi với gia đình vừa mong muốn những nghiên cứu của mình tạo ra những sản phẩm của Việt Nam 'make in Vietnam'."

Khát vọng lớn nhất của tiến sĩ trẻ này:

"Tôi còn mong muốn phát triển và thương mại hóa được ít nhất một sản phẩm dược liệu hoạt tính cao trong điều trị các bệnh ung thư phổ biến ở Việt Nam như ung thư gan, ruột..."

Trả lời câu hỏi "Tại sao nhiều người trẻ chọn làm việc ở trung tâm quốc tế, còn anh lại về nước?", anh chia sẻ:

"Nếu công bố quốc tế được tạo ra trong điều kiện của Việt Nam với nguồn đầu tư tài chính hạn hẹp, cơ sở vật chất thiết bị máy móc còn hạn chế thì đó là công bố quốc tế rất tự hào. Thậm chí đó là công bố quốc tế áp dụng ngay được vào cuộc sống thì ý nghĩa biết bao."

Chọn Phenikaa – trường đại học trẻ cho người trẻ

Khi về nước, TS. Luân chọn Trường Đại học Phenikaa làm điểm dừng chân. Lý do:

"Trong 2 năm gần đây Đại học Phenikaa được giới khoa học rất quan tâm dù cái tên còn khá mới nhưng có nhiều điểm sáng như quy tụ nhiều nhà khoa học có uy tín trong những nhóm nghiên cứu mạnh."

Anh cũng nhấn mạnh:

"Ngoài ra gần đây, nhà trường đang tập trung đầu tư trang bị và hiện đại hóa cơ sở vật chất cho các phòng thí nghiệm và trung tâm chuyên sâu."

"Tôi cũng nghĩ rằng Phenikaa là một trường đại học trẻ thì sẽ cần có động lực trẻ – bằng chứng là rất nhiều bạn trẻ sau khi tốt nghiệp ở nước ngoài đã quy tụ về đây làm việc."

Bảng thành tích tiêu biểu

Bài học cho thế hệ trẻ họ Chử

Câu chuyện của TS. Chử Lương Luân mang đến ba bài học lớn cho thế hệ trẻ họ Chử:

1. Sự tò mò nhỏ có thể mở ra con đường lớn: một câu hỏi về chiếc lọ dưa cà của mẹ đã theo Luân suốt 15 năm để trở thành 16 công bố quốc tế. Đừng bao giờ coi thường những câu hỏi "ngây ngô" của trẻ – đó có thể là hạt giống của một con đường nghiên cứu cả đời.

2. "Make in Vietnam" không phải khẩu hiệu, mà là lựa chọn: Luân từ bỏ con đường ở lại Hàn Quốc để về nước, dù điều kiện nghiên cứu còn hạn chế. Một công bố quốc tế "make in Vietnam" còn ý nghĩa hơn nhiều công bố được tạo ra ở nước ngoài.

3. Chọn môi trường phù hợp, không chọn môi trường "danh tiếng": Phenikaa là trường trẻ, ít tên tuổi, nhưng lại quy tụ được nhiều nhà khoa học trẻ từ nước ngoài về. Đôi khi một trường đại học trẻ cho người trẻ còn tốt hơn một trường cũ kỹ không có chỗ cho bạn.

Gắn với dòng họ Chử

Trong gia phả số dòng họ Chử Việt Nam, chuyên mục Giáo dục – Trí thức (thuộc chuyên đề Hội Nhập) thường lưu trữ những gương mặt tiêu biểu như TS. Chử Lương Luân – người trẻ tuổi, xuất sắc trong nghiên cứu, nhưng vẫn giữ được tâm hồn của cậu học trò nông thôn tò mò về chiếc lọ dưa cà của mẹ.

Nếu gia đình bạn có người thân, con cháu họ Chử đang theo học các ngành khoa học – xin gửi thông tin về ban biên tập hochu.vn để chúng tôi bổ sung vào Tủ sách – Tư liệu và Gương mặt tiêu biểu của dòng họ.

Về tác giả bài viết

Bài viết tổng hợp dựa trên bài phỏng vấn của phóng viên Thùy Linh trên Báo Giáo dục Việt Nam (Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam) ngày 03/03/2021. Toàn bộ thông tin, trích dẫn và thành tích đều lấy từ bài viết gốc.

Nguồn:

• Bài báo: Báo Giáo dục Việt Nam — 03/03/2021
• Tác giả: Thùy Linh
• Ảnh tư liệu: NVCC (Nhân vật cung cấp)
• Trường Đại học Phenikaa, Đại học Yeungnam (Hàn Quốc), THPT Chuyên Hùng Vương (Phú Thọ)

Ban biên tập hochu.vn trân trọng cảm ơn Báo Giáo dục Việt Nam đã cho phép tổng hợp. Mọi góp ý xin gửi về mục Liên hệ.