Độc đáo điệu múa "đĩ đánh bồng" trong lễ hội Chử Đồng Tử – Tiên Dung
Tiếng trống bồng dồn dập vang lên giữa dòng người trẩy hội. Trên sân đình, những chàng trai má phấn, môi son, vận áo tứ thân, váy đụp uyển chuyển theo từng nhịp trống – đó là điệu múa "đĩ đánh bồng" độc đáo trong lễ hội Chử Đồng Tử – Tiên Dung tại Hưng Yên.
Theo Báo Hưng Yên điện tử
Lễ hội tình yêu độc đáo
Lễ hội Chử Đồng Tử – Tiên Dung là một trong những lễ hội tình yêu độc đáo của vùng đất Hưng Yên, được tổ chức hằng năm từ ngày 10 - 12/2 âm lịch. Lễ hội nhằm tôn vinh Đức Thánh Chử Đồng Tử và công chúa Tiên Dung. Với những giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc, lễ hội đã trở thành một sự kiện văn hóa quan trọng thu hút đông đảo du khách thập phương về dự.
Điệu múa "đĩ đánh bồng"
Trong dòng người rước lễ trang nghiêm, hình ảnh những chàng trai má phấn, môi son, vận áo tứ thân, váy đụp, đội khăn mỏ quạ, đeo trống cơm trước ngực tạo nên nét chấm phá độc đáo. Nếu đoàn rước mang vẻ uy nghi, linh thiêng thì đội múa "đĩ đánh bồng" lại mang đến không khí vui tươi, rộn ràng.
Lễ hội đền Đa Hòa được tổ chức theo quy mô hàng tổng, 3 năm một lần, với sự tham gia của 9 làng thuộc Tổng Mễ xưa, trong đó có 7 làng duy trì đội múa "đĩ đánh bồng", mỗi đội có từ 2 - 6 người. Những chàng trai được lựa chọn tham gia phải có khả năng biểu diễn các động tác khéo léo, mềm mại và hài hước.
Nguồn gốc điệu múa
Theo các tư liệu dân gian, điệu múa "đĩ đánh bồng" bắt nguồn từ thời xưa. Trong những năm tháng chinh chiến gian khổ, để khích lệ tinh thần binh sĩ và vơi đi nỗi nhớ nhà, các quan quân đã sáng tạo nên điệu múa này. Do doanh trại không có phụ nữ, những chàng trai phải ăn mặc theo tạo hình nữ giới, nhảy múa cho quân lính xem.
Từ một hình thức giải trí, điệu múa được đưa vào các dịp mừng chiến thắng, sau đó trở thành một phần trong nghi lễ tại đình, đền. Những động tác tưởng chừng mộc mạc nhưng lại phản ánh sinh động nhịp sống lao động của cư dân vùng đồng bằng Bắc Bộ.
Nghệ nhân kế thừa
Theo thời gian, điệu múa được người dân địa phương gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ. Gắn bó với điệu múa gần 20 năm, anh Chử Văn Quỳnh (thôn Đa Hòa, xã Mễ Sở) cho biết:
"Từ nhỏ, tôi đã được ông ngoại truyền dạy điệu múa 'đĩ đánh bồng'. Càng tập, càng say mê, tôi thấy điệu múa này không chỉ là biểu diễn mà còn là cách để giữ gìn nét văn hóa của cha ông."
Tại xã Triệu Việt Vương, thầy giáo Nguyễn Ngọc Huấn, Trường Tiểu học Dạ Trạch, cho biết thêm:
"Tôi đã gắn bó với điệu múa hơn 10 năm và tích cực truyền dạy cho lớp trẻ. Hiện nay, đội có 16 thành viên, gồm múa và đánh trống, ai cũng say mê, sẵn sàng tham gia biểu diễn."
Sự gắn kết với dòng họ Chử
Đặc biệt, bài báo nhắc đến anh Chử Văn Quỳnh – một nghệ nhân họ Chử tại thôn Đa Hòa, xã Mễ Sở (huyện Khoái Châu, Hưng Yên) – nơi gắn liền với đền thờ Chử Đồng Tử. Sự xuất hiện của họ Chử trong vai trò nghệ nhân gìn giữ văn hóa là minh chứng cho đóng góp thầm lặng của cộng đồng họ Chử trong việc bảo tồn di sản.
Trường Tiểu học Dạ Trạch – cái tên gắn liền với địa danh Dạ Trạch (nơi Chử Đồng Tử và Tiên Dung cải biến thành) – cũng đang tích cực truyền dạy điệu múa cho thế hệ trẻ, góp phần gìn giữ nét văn hóa truyền thống.
Hiện nay, các đội múa đang tích cực tập luyện để phục vụ lễ hội Chử Đồng Tử - Tiên Dung sắp tới. Điệu múa "đĩ đánh bồng" không chỉ nhận được sự yêu mến của người dân địa phương mà còn là di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo tồn và phát huy.
Về tác giả bài viết
Bài viết tổng hợp từ bài đăng trên Báo Hưng Yên điện tử, tháng 3/2026. Toàn bộ thông tin về điệu múa và lễ hội đều lấy từ bài viết gốc.
Nguồn:
- Bài báo: Báo Hưng Yên — 3/2026
- Ảnh: Báo Hưng Yên
Ban biên tập hochu.vn trân trọng cảm ơn Báo Hưng Yên điện tử. Mọi góp ý xin gửi về mục Liên hệ.
